प्रतिनिधी, माधव वाघमारे
नांदेड, दि. 21 – दक्षिण मध्य रेल्वेच्या नांदेड विभागाने आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये स्क्रॅप विक्रीतून विक्रमी कामगिरी करताना रेल्वे मंडळाने निर्धारित केलेले उद्दिष्ट मोठ्या प्रमाणात ओलांडले आहे. विभागाने आजपर्यंत ₹23.09 कोटींचा महसूल प्राप्त करून रेल्वेच्या इतिहासात एक नवा विक्रम प्रस्थापित केला आहे.
रेल्वे मंडळाने या आर्थिक वर्षासाठी ₹15 कोटींचे उद्दिष्ट दिले होते. नांदेड विभागाने हे उद्दिष्ट केवळ पूर्ण केले नाही, तर ते लक्षणीयरीत्या मागे टाकत उद्दिष्टापेक्षा 53.9% अधिक महसूल मिळविला आहे. या वर्षीची कामगिरी ही मागील आर्थिक वर्षाच्या तुलनेत 50.22% ने अधिक आहे, जी विभागाच्या उत्कृष्ट मालमत्ता व्यवस्थापनाची आणि महसूलवाढीवरील भराची साक्ष देते.
पारदर्शक प्रक्रिया आणि डिजिटल लिलावाचे यश:
या यशामागे पारदर्शक आणि स्पर्धात्मक विक्री प्रक्रिया हे प्रमुख कारण आहे. सर्व स्क्रॅप साहित्याची विक्री ही भारतीय रेल्वेच्या अधिकृत ऑनलाईन ई-लिलाव पोर्टल, ‘इंडियन रेल्वे ई-प्रोक्युअरमेंट सिस्टम (IREPS)’ www.ireps.gov.in द्वारे करण्यात आली. या डिजिटल प्लॅटफॉर्मच्या वापरामुळे संपूर्ण प्रक्रियेत पारदर्शकता राखली गेली, स्पर्धात्मक बोली लावल्या गेल्या आणि त्यामुळे रेल्वेला कमाल महसूल प्राप्त करून घेण्यास मदत झाली.
विशेष म्हणजे, नांदेड विभागाने डिसेंबर 2025 महिन्यातच वार्षिक उद्दिष्ट गाठले होते आणि त्यानंतरही महसूलवाढीचा वेग कायम ठेवत आर्थिक वर्ष संपण्यापूर्वीच ही उल्लेखनीय कामगिरी केली.
विक्री करण्यात आलेले प्रमुख स्क्रॅप:
विभागाने विविध ठिकाणांहून मोठ्या प्रमाणावर निकामी झालेल्या व जीर्ण साहित्याची ओळख पटवून त्याची विक्री केली. यामध्ये प्रामुख्याने 6,701.63 मेट्रिक टन निकामी रेल्वे रुळ व फिटिंग्ज, तब्बल 17,617 नग निकामी पीएससी स्लीपर, 383.77 मेट्रिक टन इतर फेरस स्क्रॅप, 30.38 मेट्रिक टन निकामी बेडशीट तसेच 2 अनुपयोगी प्लॅटफॉर्म ट्रॉलींचा समावेश होता. या नियोजनबद्ध प्रयत्नांमुळे निकामी मालमत्तेची जलद व कार्यक्षम विल्हेवाट लावण्यात यश आले.
स्वच्छता आणि पर्यावरणपूरक लाभ:
या उपक्रमामुळे महसूलवाढीबरोबरच रेल्वे परिसरातील स्वच्छता, सौंदर्य आणि कार्यक्षमता यामध्येही लक्षणीय सुधारणा झाली आहे. रुळांजवळ, स्थानकांवर, डेपो व शेडमध्ये पडून असलेले अनावश्यक व जीर्ण साहित्य हटविल्यामुळे गर्दी कमी झाली असून पर्यावरणपूरक व सुव्यवस्थित कार्यपरिसर निर्माण झाला आहे.
नांदेड विभागाची ही कामगिरी आर्थिक शिस्त, पारदर्शकता, स्वच्छ पायाभूत सुविधा आणि मालमत्तेच्या शाश्वत व्यवस्थापनाची बांधिलकी अधोरेखित करते. विभाग भविष्यातही कार्यक्षमता वाढवून भारतीय रेल्वेच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी योगदान देत राहील, असे विभागीय रेल्वे व्यवस्थापकांनी सांगितले.
