नांदेड १२ जून प्रतिनिधी
भारत सरकारच्या सांख्यिकी आणि कार्यक्रम कार्यान्वयन मंत्रालय (MoSPI) यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि जागतिक बँकेच्या सहाय्याने, महाराष्ट्र शासनाच्या नियोजन विभागामार्फत MahaSTRIDE प्रकल्पांतर्गत राज्यात नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षण (PLFS) आणि असंघटित क्षेत्रातील उद्योगांचे वार्षिक सर्वेक्षण (ASUSE) राबविण्यात येत आहे. जून २०२६ ते मार्च २०२७ या कालावधीत चालणाऱ्या या राष्ट्रीय पातळीवरील सर्वेक्षणाचा अधिकृत शुभारंभ आज नांदेड जिल्हाधिकारी कार्यालयात करण्यात आला. अपर जिल्हाधिकारी डॉ. रत्नदीप गायकवाड यांच्या हस्ते माहितीपत्रकाचे विमोचन करून या मोहिमेची सुरुवात झाली.
याप्रसंगी निवासी उपजिल्हाधिकारी किरण अंबेकर, सांख्यिकी अधिकारी श्रीमती प्रज्ञा पांढरे यांच्यासह नियोजन व सांख्यिकी विभागाचे विविध अन्वेषक आणि पर्यवेक्षक उपस्थित होते.
धोरणनिर्मितीसाठी आकडेवारी महत्त्वाची
केंद्र शासनाच्या धर्तीवर अर्थ व सांख्यिकी आयुक्तालय, नियोजन विभाग, महाराष्ट्र शासन या सर्वेक्षणात सक्रिय सहभाग नोंदवत आहे. या सर्वेक्षणातून गोळा होणारी आकडेवारी भविष्यात शासनाच्या विविध कल्याणकारी योजना आणि आर्थिक धोरणे तयार करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि दिशादर्शक ठरणार आहे.
सर्वेक्षणाची मुख्य उद्दिष्टे:
- नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षण (PLFS): या सर्वेक्षणाद्वारे राज्यातील रोजगार-बेरोजगारीचा दर, महिला कामगारांचा प्रत्यक्ष सहभाग, स्वयंरोजगार आणि असंघटित क्षेत्रातील रोजगाराची सद्यस्थिती याबाबत अद्ययावत व विश्वासार्ह माहिती गोळा केली जाईल.
- असंघटित क्षेत्रातील उद्योगांचे वार्षिक सर्वेक्षण (ASUSE): बांधकाम क्षेत्र वगळून इतर सर्व उत्पादन (Manufacturing), व्यापार (Trade) आणि सेवा (Services) क्षेत्रातील असंघटित उद्योगांची अचूक संख्या मोजली जाईल. यामध्ये रोजगाराचे प्रकार (पगारी किंवा स्वयंरोजगारी), कार्यरत कामगारांची संख्या, प्रति कामगार व प्रति उद्यम स्थूल मूल्यवृद्धी (GVA), उत्पादकता आणि वेतन यांसारख्या आर्थिक निर्देशकांची माहिती घेतली जाणार आहे.
“या सर्वेक्षणातून प्राप्त होणाऱ्या अधिकृत माहितीच्या आधारे राज्य व जिल्हा पातळीवरील उत्पन्नाचा अचूक अंदाज बांधणे शक्य होईल. तसेच शासनाच्या भावी नियोजन व धोरणनिर्मितीस मोठी मदत होणार आहे. नागरिकांनी आपल्या घरी येणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना घाबरू नये व योग्य माहिती द्यावी.”
— डॉ. रत्नदीप गायकवाड, अपर जिल्हाधिकारी, नांदेडमाहिती पूर्णपणे गोपनीय राहणार
या सर्वेक्षणासाठी अर्थ व सांख्यिकी आयुक्तालयामार्फत ‘Ipsos Research Private Limited’ या अधिकृत संस्थेची नियुक्ती करण्यात आली आहे. या संस्थेचे अन्वेषक व पर्यवेक्षक निवडक नमुना पद्धतीने (Sampling Method) ठरवून दिलेल्या कुटुंबे आणि उद्योगांना प्रत्यक्ष भेट देऊन मुलाखतीद्वारे माहिती संकलित करणार आहेत. नागरिकांकडून संकलित करण्यात येणारी सर्व वैयक्तिक माहिती पूर्णपणे गोपनीय ठेवली जाईल, अशी ग्वाही प्रशासनातर्फे देण्यात आली आहे.
त्यामुळे सर्वेक्षणासाठी येणाऱ्या प्रतिनिधींना ओळखपत्र पाहून योग्य व परिपूर्ण माहिती द्यावी आणि राष्ट्रीय कार्यात सहकार्य करावे, असे आवाहन अपर जिल्हाधिकारी डॉ. रत्नदीप गायकवाड, जिल्हा नियोजन अधिकारी सुधाकर चिंचाणे आणि जिल्हा सांख्यिकी कार्यालयाच्या सांख्यिकी अधिकारी श्रीमती प्रज्ञा पांढरे यांनी केले आहे.
विशेष प्रतिनिधी: माधव वाघमारे, नांदेड.












